Woordenlijst/18 begrippen
Woordenlijst duurtraining
De getallen op je horloge en in je trainingslogboek, elk op één pagina: wat ze meten, hoe ze worden berekend, een uitgewerkt voorbeeld en waar ze niet meer nuttig zijn.
Belasting en vorm
Hoeveel een training kost, hoe vermoeidheid zich opbouwt en wegebt, en hoe je paraatheid leest.
- CTL, ATL en TSBCTL (fitheid) en ATL (vermoeidheid) zijn exponentieel gewogen gemiddelden van de dagelijkse trainingsbelasting over ongeveer 42 en 7 dagen, en TSB (vorm) is het verschil ertussen, CTL min ATL.
- HRV (hartslagvariabiliteit)Hartslagvariabiliteit (HRV) is de variatie in de tijd tussen opeenvolgende hartslagen, meestal uitgedrukt als rMSSD in milliseconden en door sporters gebruikt als maat voor hoe hun autonome zenuwstelsel de training verwerkt.
- Session RPESession RPE is een maat voor trainingsbelasting die vermenigvuldigt hoe zwaar de hele training voelde, gescoord van 0 tot 10, met de duur in minuten.
- TRIMPTRIMP (training impulse, trainingsimpuls) is een score voor trainingsbelasting die de duur van een training vermenigvuldigt met de hartslagintensiteit, exponentieel gewogen zodat zware minuten zwaarder tellen dan rustige.
Intensiteit en capaciteiten
De plafonds die je trainingstempo's en zones bepalen, en hoe ze worden gemeten of geschat.
- Aerobe ontkoppelingAerobe ontkoppeling is het percentage waarmee je output per hartslag (tempo of vermogen gedeeld door hartslag) daalt van de eerste naar de tweede helft van een gelijkmatige inspanning, gebruikt als maat voor je aerobe uithoudingsvermogen.
- FTP (functioneel drempelvermogen)FTP (functional threshold power, functioneel drempelvermogen) is het hoogste vermogen in watt dat je ongeveer een uur min of meer constant kunt volhouden, meestal geschat als 95% van een inspanning van 20 minuten voluit.
- Gepolariseerd trainenGepolariseerd trainen is een verdeling van de trainingsintensiteit waarbij het grootste deel van het volume onder de eerste drempel ligt, een kleiner deel boven de tweede drempel en heel weinig daartussen.
- HartslagreserveDe hartslagreserve is het verschil tussen je maximale hartslag en je rusthartslag; de methode van Karvonen gebruikt haar om trainingsintensiteit uit te drukken als deel van dat bereik in plaats van alleen als percentage van je maximale hartslag.
- Kritische snelheidKritische snelheid is de helling van de lijn die afstand en tijd verbindt over je beste inspanningen van ongeveer 2 tot 20 minuten, de hoogste snelheid waarbij je lichaam nog een stabiele toestand bereikt.
- LactaatdrempelDe lactaatdrempel is de inspanningsintensiteit waarboven het bloedlactaat niet meer stabiel blijft maar zich ophoopt; hij scheidt rustig lopen dat je lang volhoudt van inspanningen die je maar beperkt kunt volhouden.
- VDOTVDOT is een loopvormscore, ontwikkeld door Jack Daniels en Jimmy Gilbert: de VO2max die een wedstrijdresultaat zou verklaren bij een gemiddelde loopeconomie, gebruikt om tijden op andere afstanden te voorspellen en trainingstempo’s vast te stellen.
- VMA (maximale aerobe snelheid)VMA (vitesse maximale aérobie, maximale aerobe snelheid) is de laagste loopsnelheid waarbij je je VO2max bereikt, meestal 4 tot 8 minuten vol te houden, en de referentie om intervaltempo’s in procenten vast te leggen.
- VO2maxVO2max (maximale zuurstofopname) is de hoogste snelheid waarmee je lichaam tijdens inspanning zuurstof kan opnemen en gebruiken, meestal uitgedrukt in milliliter per kilogram lichaamsgewicht per minuut (ml/kg/min).
- Zone 2Zone 2 is de rustige, gelijkmatige intensiteit op of net onder de eerste lactaatdrempel, meestal vastgesteld op 60 tot 70% van de hartslagreserve, waarbij je in volzinnen kunt praten en urenlang door kunt gaan.
Wedstrijden en terrein
Fris aan de start op de wedstrijddag, en inspanningen vergelijken over heuvels, trails en afstanden.
- Hellingsgecorrigeerd tempo (GAP)Hellingsgecorrigeerd tempo (GAP) is het tempo op vlak terrein dat evenveel energie zou kosten als het tempo dat je op een helling liep, berekend uit de energiekosten van hardlopen bij elke helling.
- Km-effortKm-effort is een maat voor de zwaarte van een trailparcours die voor elke 100 hoogtemeters stijging één kilometer optelt: km-effort = afstand in km + hoogtemeters in m / 100.
- Negatieve splitEen negatieve split is een wedstrijd of loop waarbij je de tweede helft sneller aflegt dan de eerste.
- TaperenTaperen is de periode van verminderde training voor een doelwedstrijd, meestal een tot drie weken, waarin het volume daalt en de intensiteit blijft, zodat opgebouwde vermoeidheid sneller verdwijnt dan fitheid verloren gaat.
Zie deze getallen op je eigen training
OpenAthlete berekent TRIMP, fitheid, vermoeidheid en vorm uit de gegevens van je horloge, en trekt ze door over de trainingen die je hebt gepland. Gratis, open source.
Voor altijd gratis. Geen creditcard.