Naar de inhoud
OpenAthlete

VMA (maximale aerobe snelheid): definitie, formule, voorbeeld

Definitie

VMA (vitesse maximale aérobie, maximale aerobe snelheid) is de laagste loopsnelheid waarbij je je VO2max bereikt, meestal 4 tot 8 minuten vol te houden, en de referentie om intervaltempo’s in procenten vast te leggen.

VMA staat voor vitesse maximale aérobie, de maximale aerobe snelheid. Engelstalige artikelen noemen het MAS of vVO2max: de laagste loopsnelheid waarbij je zuurstofopname haar plafond bereikt, je VO2max. Loop je sneller, dan moet de extra energie uit anaerobe bronnen komen, en daarom kunnen de meeste lopers hun VMA maar 4 tot 8 minuten volhouden. De term komt uit de Franse trainingswereld, waar hij sinds de baantest van Luc Léger in 1980 en het werk van Véronique Billat in de jaren negentig de ruggengraat van intervaltraining vormt. De aantrekkingskracht is praktisch: VO2max is een labwaarde in milliliters, VMA is een snelheid die je op de baan kunt lopen.

Hoe VMA wordt berekend

De meest directe veldmethode is de 6-minutentest (de halve Cooper). Na een warming-up van 20 minuten met een paar versnellingen loop je in 6 minuten zo ver mogelijk, in een gelijkmatig tempo. Zes minuten valt binnen de tijd dat de meeste lopers hun VMA kunnen volhouden, dus je gemiddelde snelheid is er een goede schatting van:

VMA (km/u) = afstand / tijd × 0,06

  • afstand in meter, tijd in minuten; × 0,06 rekent m/min om naar km/u

De 12-minutentest van Cooper is makkelijker in te delen maar valt iets te laag uit, omdat bijna iedereen na 6 of 7 minuten op die snelheid vertraagt. Progressieve tests (de baantest van Léger en Boucher, de VAMEVAL) verhogen de snelheid met 0,5 of 1 km/u op vaste momenten tot je het niet meer bijhoudt; de laatste voltooide trap geeft je VMA. Je hebt er een baan, pionnen en een geluidsopname voor nodig, maar het probleem van tempo-indeling verdwijnt.

Je kunt ook terugrekenen vanuit een recente wedstrijd. Elke afstand wordt gelopen op een typisch deel van de VMA: ongeveer 95% voor een 5 km, 90% voor een 10 km, 85% voor een halve marathon en 80% voor een marathon. Deel je gemiddelde wedstrijdsnelheid door dat deel. Een vlakke 5 of 10 km geeft een betere schatting dan een marathon, waar voeding en hitte zwaarder wegen dan aeroob vermogen.

Een rekenvoorbeeld

  • 6-minutentest: 1.500 m → 1.500 / 6 × 0,06 = 15,0 km/u (4:00/km)
  • Coopertest, dezelfde loper: 2.900 m in 12 minuten → 14,5 km/u
  • 10 km in 45:00: gemiddelde snelheid 13,33 km/u, gedeeld door 0,90 → 14,8 km/u

Drie methoden, drie antwoorden binnen 0,5 km/u van elkaar. Die spreiding is normaal, en een herinnering dat VMA een schatting met een marge is, geen vaste eigenschap zoals je lengte. Neem 15 km/u en bouw daar je tempo’s op:

  • 100% VMA: 15,0 km/u, 4:00/km, 125 m in 30 seconden
  • 95%: 14,25 km/u, 4:13/km
  • 85% (voor veel lopers rond de drempel): 12,75 km/u, 4:42/km
  • 65 tot 75% (rustig lopen): 9,75 tot 11,25 km/u, 6:09 tot 5:20/km

Hoe je VMA in je training gebruikt

VMA is een meetlat voor intervaltrainingen. Klassieke vormen op of rond VMA: 30/30 (30 seconden op 100% VMA, 30 seconden rustig dribbelen) 10 tot 20 keer herhaald, 6 × 1.000 m op 95% met 2 minuten herstel, 5 × 3 minuten op 95 tot 100%. Billat liet zien dat de tijd tot uitputting op VMA sterk verschilt tussen lopers van hetzelfde niveau (Billat en Koralsztein, 1996), en daarom kun je met korte herhalingen en korte pauzes meer minuten op die intensiteit verzamelen dan met één lange inspanning.

Onder de VMA worden percentages minder betrouwbaar. Twee lopers met 15 km/u kunnen hun drempel op 82% en op 90% van de VMA hebben, afhankelijk van uithoudingsvermogen en trainingsgeschiedenis. Voor tempolopen en lange duurlopen zijn hartslag (zie de calculator voor hartslagzones) of tempo’s op basis van wedstrijden, zoals VDOT, vaak een betere leidraad. De VMA-calculator maakt van een test of wedstrijd tempo’s, en de tempotabellen rekenen ze om per kilometer.

In OpenAthlete is VMA een van je capaciteitswaarden. Stappen in een training kunnen een percentage ervan als doel hebben (bijvoorbeeld 95% van de VMA), en de training gaat dan met echte tempo’s naar je horloge van Garmin, Suunto of COROS.

Beperkingen

VMA hangt af van de test: een loopband, een baan, een heuvelachtige weg en een winderige dag geven allemaal andere getallen, en slecht ingedeelde 6 minuten kunnen 0,5 km/u kosten. Het mengt ook twee dingen, VO2max en loopeconomie: twee lopers met dezelfde VO2max kunnen een VMA hebben die 1 tot 2 km/u verschilt als de een zuiniger loopt. Tot slot zegt VMA weinig over uithoudingsvermogen. Een loper met een hoge VMA en weinig kilometers zakt in tijdens een halve marathon die een loper met een lagere VMA en meer kilometers comfortabel volhoudt. Gebruik het om intervaltempo’s te bepalen, test elke twee à drie maanden opnieuw, en laat wedstrijden je de rest vertellen.

Bronnen

  1. Léger L, Boucher R (1980). An indirect continuous running multistage field test: the Université de Montréal track test. Canadian Journal of Applied Sport Sciences 5(2): 77–84. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7389053/
  2. Léger L, Mercier D (1984). Gross energy cost of horizontal treadmill and track running. Sports Medicine 1(4): 270–277. doi.org/10.2165/00007256-198401040-00003
  3. Billat LV, Koralsztein JP (1996). Significance of the velocity at VO2max and time to exhaustion at this velocity. Sports Medicine 22(2): 90–108. doi.org/10.2165/00007256-199622020-00004
  4. Billat LV (2001). Interval training for performance: a scientific and empirical practice (Part I). Sports Medicine 31(1): 13–31. doi.org/10.2165/00007256-200131010-00002

Vragen

Loop na een goede warming-up in 6 minuten zo ver mogelijk op een baan en deel de afstand door de tijd: 1.500 m in 6 minuten is 15 km/u. Een recente, vlakke 5 of 10 km werkt ook: deel je gemiddelde snelheid door ongeveer 0,95 (5 km) of 0,90 (10 km).

Veel recreatieve lopers zitten tussen 12 en 16 km/u, getrainde clublopers tussen 16 en 19, en elite-langeafstandslopers boven 21. Het telt alleen ten opzichte van je eigen doelen: VMA bepaalt je trainingstempo’s, maar beslist niet in zijn eentje over je marathon.

Elke twee à drie maanden is voor de meeste lopers genoeg, of aan het begin van elk trainingsblok. Tussen de tests door vertelt een wedstrijdresultaat of een goed ingedeelde intervaltraining je of je percentages nog kloppen.

Zie deze getallen op je eigen training

OpenAthlete berekent TRIMP, fitheid, vermoeidheid en vorm uit de gegevens van je horloge, en trekt ze door over de trainingen die je hebt gepland. Gratis, open source.

Voor altijd gratis. Geen creditcard.