Czym jest TRIMP? Definicja, wzór, przykład
Definicja
TRIMP (training impulse, impuls treningowy) to wskaźnik obciążenia treningowego, który mnoży czas trwania treningu przez jego intensywność mierzoną tętnem, z wagą wykładniczą, tak by ciężkie minuty liczyły się bardziej niż łatwe.
TRIMP, skrót od training impulse (impuls treningowy), zamienia trening w jedną liczbę na podstawie dwóch rzeczy, które Twój zegarek i tak rejestruje: jak długo trwał trening i jak wysokie było tętno. Eric Banister zaproponował go w latach 70. jako dane wejściowe dla swojego modelu kondycji i zmęczenia, a większość wykresów obciążenia opartych na tętnie wciąż korzysta z jakiejś jego wersji. Jest na tyle prosty, że można go policzyć ręcznie, i to najlepszy sposób, żeby zobaczyć, co ujmuje, a co mu umyka.
Jak oblicza się TRIMP
TRIMP Banistera bierze wykorzystaną część Twojej rezerwy tętna, mnoży ją przez czas trwania, a potem stosuje wagę wykładniczą, tak że minuta w okolicy progu kosztuje dużo więcej niż minuta truchtu:
TRIMP = minuty × HRr × y × e^(k × HRr)
- HRr = (HR − HRspocz) / (HRmax − HRspocz), czyli wykorzystana część rezerwy tętna
- y = 0,64 i k = 1,92 dla mężczyzn; y = 0,86 i k = 1,67 dla kobiet
Wagę dopasowano do tego, jak mleczan we krwi rośnie wraz z tętnem: prawie płasko przy niskiej intensywności, stromo w pobliżu progu (Morton, Fitz-Clarke i Banister, 1990). Oba zestawy współczynników to średnie dla mężczyzn i kobiet z tych badań. Nikt nie wykazał, że dokładnie pasują do konkretnego zawodnika, więc TRIMP równy 112 nie jest w praktyce precyzyjniejszy niż 105.
Wzór możesz zastosować raz, do średniego tętna z całego treningu, albo minuta po minucie (sekunda po sekundzie, jeśli masz zapisany przebieg) i zsumować części. Drugi sposób jest lepszy, z powodu, który konkretnie pokazuje poniższy przykład.
Przykład z obliczeniami
Biegacz z tętnem spoczynkowym 48 i maksymalnym 188 ma rezerwę 140 uderzeń. Biegnie 45 minut przy średnim tętnie 150 bpm.
- HRr = (150 − 48) / 140 = 0,729
- Waga = 0,64 × e^(1,92 × 0,729) = 0,64 × 4,05 = 2,59
- TRIMP = 45 × 0,729 × 2,59 = 85
Ze współczynnikami dla kobiet ten sam bieg daje 95. To samo serce, ten sam bieg, 12 % różnicy wyłącznie z powodu wyboru współczynników.
Teraz rozłóż 20 minut o tej samej średniej inaczej: 10 minut przy 175 bpm i 10 minut przy 125 bpm. Liczony ze średniej (150 bpm przez 20 minut) TRIMP wynosi 38. Liczony blok po bloku daje 33 + 10 = 43, czyli około 15 % więcej. Ponieważ waga jest wykładnicza, ciężkie minuty dodają więcej, niż łatwe odejmują, a średnia spłaszcza dokładnie tę część, która Cię męczy. Dlatego treningi interwałowe są niedoszacowane, gdy używa się tylko średniego tętna.
Jak wykorzystać TRIMP w treningu
Wynik pojedynczego treningu niewiele daje. TRIMP staje się przydatny, kiedy go sumujesz: tygodniowa suma do porównywania bloków i dzienna seria, która zasila krzywe kondycji, zmęczenia i formy (CTL, ATL, TSB). Pomaga kilka nawyków:
- Aktualizuj tętno spoczynkowe i maksymalne. Tętno maksymalne ustawione o 10 uderzeń za wysoko zmniejsza każde HRr i obniża każdy wynik.
- Porównuj się ze sobą. Tygodniowe 600 w liczbach bezwzględnych nic nie znaczy; przejście z 450 do 650 w dwa tygodnie już tak.
- Czytaj TRIMP razem z odczuciami z treningu. Kiedy zwykły spokojny bieg daje o 20 % więcej niż normalnie, upał, słaby sen albo nadchodzące przeziębienie są bardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem niż nagła zmiana kondycji.
OpenAthlete liczy TRIMP Banistera z tętna sekunda po sekundzie dla każdej aktywności (ze średniej, gdy brak przebiegu), z powyższymi współczynnikami, i pokazuje obok niego session RPE. Strona o obciążeniu treningowym zawiera kalkulator i linki do kodu źródłowego.
Ograniczenia
Tętno jest miarą wewnętrzną i reaguje z opóźnieniem. Podczas 30-sekundowych sprintów czy krótkich podbiegów ledwie zdąży wzrosnąć, więc TRIMP zaniża pracę beztlenową i nerwowo-mięśniową. Treningi siłowe, zbiegi i uszkodzenia mięśni po biegu górskim prawie się nie pokazują. Upał, odwodnienie, kofeina i wysokość podnoszą tętno przy tej samej pracy, a dryf tętna zawyża drugą połowę długich wysiłków. Wreszcie wzór ignoruje dyscyplinę: godzina przy 140 bpm na rowerze i godzina przy 140 bpm biegiem dają ten sam wynik, choć bieg zwykle zostawia więcej śladów. Łącz TRIMP z oceną subiektywną i traktuj go jako trend, a nie wyrok.
Źródła
- Banister EW, Calvert TW, Savage MV, Bach T (1975). A systems model of training for athletic performance. Australian Journal of Sports Medicine 7: 57–61.
- Morton RH, Fitz-Clarke JR, Banister EW (1990). Modeling human performance in running. Journal of Applied Physiology 69(3): 1171–1177. doi.org/10.1152/jappl.1990.69.3.1171
- Foster C, Florhaug JA, Franklin J, et al. (2001). A new approach to monitoring exercise training. Journal of Strength and Conditioning Research 15(1): 109–115. doi.org/10.1519/00124278-200102000-00019